Καλέστε μας: ++30 213 0067602

Πάγκρεας

Καρκίνος Παγκρέατος

Το πάγκρεας είναι ο πιο σημαντικός μεικτός αδένας του πεπτικού συστήματος με ενδοκρινή και εξωκρινή μοίρα. Η ενδοκρινής μοίρα παράγει σημαντικότατες ορμόνες με κυριότερες την ινσουλίνη, τη σωματοστατίνη, το γλουκαγόνο κ.α., ενώ η εξωκρινής παράγει το παγκρεατικό υγρό για την πέψη των τροφών, το οποίο είναι πλούσιο σε ένζυμα απαραίτητα για τη διάσπαση και την απορρόφηση των λιπιδίων, των πρωτεϊνών και των υδατανθράκων. Η συχνότητα εμφάνισης του παγκρεατικού καρκίνου παρουσιάζει αυξητική τάση την τελευταία εικοσαετία και είναι περίπου 1,5 νέα κρούσματα ανά 10.000 πληθυσμό. Ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί την τέταρτη κατά σειρά αιτία θανάτου στο δυτικό κόσμο ακολουθώντας την κακοήθεια των πνευμόνων, του παχέος εντέρου και του μαστού. Η συχνότερη μορφή καρκίνου το παγκρέατος είναι το διηθητικό αδενοκαρκίνωμα (85% του συνόλου των παγκρεατικών κακοηθειών) και ακολουθούν τα κυστικά νεοπλάσματα (ορώδες, βλεννώδες, ενδοπορικό θηλώδες βλεννώδες ), οι νευροενδοκρινικοί όγκοι, το παγκρεατικό λέμφωμα κλπ.

Η συχνότερη εντόπιση του παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος είναι η κεφαλή του οργάνου (70-75%), και ακολουθούν η ουρά (15-20%) και το σώμα (10-15%).

Πρόκειται για ένα ύπουλο, λίαν επιθετικό κακόηθες νεόπλασμα που καθυστερεί να δώσει σαφή κλινική συμπτωματολογία και ξεκινάει συνήθως με άτυπα συμπτώματα όπως ανορεξία, ανεξήγητη απώλεια βάρους , αποστροφή προς ορισμένες τροφές , δυσπεπτικά ενοχλήματα, συμπτωματολογία γαστρίτιδας, μεταναστευτική θρομβοφλεβίτιδα, αιφνίδια εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη κ.α . Όταν η νόσος εξελίσσεται, τα συμπτώματα εντείνονται και γίνονται πιο θορυβώδη με κυρίαρχα τον αποφρακτικό ίκτερο για τις περιπτώσεις που ο όγκος εντοπίζεται στην κεφαλή του οργάνου, ή τον πόνο και την οσφυαλγία όταν εντοπίζεται στο σώμα και την ουρά.

Η ακριβής αιτιολογία του καρκίνου του παγκρέατος δεν είναι γνωστή. Υπάρχουν όμως σαφώς τεκμηριωμένοι προδιαθεσικοί παράγοντες.

Κάπνισμα. Το κάπνισμα είναι ο σπουδαιότερος παράγοντας κινδύνου. Οι νιτροζαμίνες που περιέχονται στον καπνό είναι αυτές που θεωρούνται υπεύθυνες για τον καρκίνο του παγκρέατος. Οι καπνιστές έχουν τουλάχιστον διπλάσια πιθανότητα να εκδηλώσουν την νόσο. Ενώ πολλοί ερευνητές πιστεύουν πως ο κίνδυνος αυτός, αυξάνεται ευθέως ανάλογα με την διάρκεια του καπνίσματος και την ποσότητα των τσιγάρων που καταναλώνονται.

Διατροφή. Είναι ο δεύτερος σε σπουδαιότητα παράγοντας κινδύνου. Η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής άσκησης, η συχνή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και λιπαρών καθώς και η χαμηλή κατανάλωση λαχανικών και φρούτων αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Αντίθετα υποστηρίζεται ότι, η μεσογειακή διατροφή (πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και αγνό ελαιόλαδα) δρα προστατευτικά.

Σακχαρώδης διαβήτης. Ενώ δεν είναι σαφές εάν είναι παράγοντας κινδύνου, ωστόσο έχει παρατηρηθεί ότι, πολύ συχνά οι ασθενείς εμφανίζουν σακχαρώδη διαβήτη λίγους μήνες έως 1-2 έτη πριν από την εμφάνιση του καρκίνου του παγκρέατος. Η εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη σε ασθενή ηλικίας άνω των 60 ετών πρέπει να προκαλεί υποψίες για την εμφάνιση της νόσου, και να υποβάλετε σε απεικονιστικό έλεγχο και εφόσον χρειαστεί ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα .

Χρόνια παγκρεατίτιδα. Η χρόνια παγκρεατίτιδα σχετίζεται άμεσα με τον καρκίνο του παγκρέατος. Ο κίνδυνος αυξάνεται με την πάροδο των χρόνων ώστε 4% των ατόμων που πάσχουν από χρόνια παγκρεατίτιδα θα εμφανίσου καρκίνο το παγκρέατος μετά από διάστημα περίπου 20 χρόνων.

Κληρονομικότητα και γενετικοί παράγοντες. Μεγάλο ποσοστό ασθενών με καρκίνο παγκρέατος έχουν μεταλλάξεις στα γονίδια KRAS2 και CDKN2. Επίσης το γονίδιο BRCA2 που συνδέεται με τον καρκίνο του μαστού σχετίστηκε πρόσφατα και με τον καρκίνο του παγκρέατος. Γενετικά σύνδρομα όπως το σύνδρομα της πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας MEN το σύνδρομο της οικογενούς αδενωματώδους πολυποδίασης FAP και το σύνδρομο Gardner αποτελούν τεκμηριωμένους παράγοντες κινδύνου.

Η κλινική εξέταση, το λεπτομερές ιστορικό και ο εργαστηριακός έλεγχος ξεκινούν τη διαγνωστική προσέγγιση. Η διάγνωση της παγκρεατικής κακοήθειας τίθεται κατά κύριο λόγο με τον απεικονιστικό έλεγχο και ιδιαίτερα με την αξονική τομογραφία κοιλίας, ενώ παράλληλα λίαν εξαιρετικά καλές εξετάσεις που δίνουν συμπληρωματικές πληροφορίες στον χειρουργό, είναι η μαγνητική χολάγγειοπαγκρεατογραφία, η αξονική αγγειογραφία και το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα.

Η πλήρης χειρουργική εξαίρεση του όγκου και ο ριζικός λεμφαδενικός καθαρισμός των επιχώριων λεμφαδένων είναι οι μόνες θεραπευτικές επιλογές που μπορεί να οδηγήσουν στην ίαση. Η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία, κύρια πλέον προεγχειρητικά είτε μετεγχειρητικά συνεπικουρούν στο θεραπευτικό σχεδιασμό. Η αντιμετώπιση του καρκίνου του παγκρέατος αποτελεί ένα πολυσύνθετο πρόβλημα λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης, της ανάγκης εξειδικευμένης χειρουργικής αντιμετώπισης, του μεγάλου αριθμού υποτροπών και της περιορισμένης επιβίωσης. Οι αποφάσεις για την θεραπεία και την εξαιρεσιμότητα του όγκου θα πρέπει σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και να λαμβάνονται, κατόπιν ογκολογικού συμβουλίου, από χειρουργούς εξειδικευμένους στην ογκολογική χειρουργική του παγκρέατος. Οι περιπτώσεις παρουσίας απομακρυσμένων μεταστάσεων αντιμετωπίζονται εξαρχής από τον ογκολόγο σε συνεργασία με τον επεμβατικό ακτινολόγο για την ανακούφιση των προβλημάτων όπως ο ίκτερος και η δωδεκαδακτυλική απόφραξη.

Η εξαιρεσιμότητα του όγκου έχει σαφή κριτήρια που πρέπει να πληρούνται:
• Ο όγκος εφόσον διηθεί ή περιβρογχίζει  άνω των 180 μοιρών την άνω μεσεντέριο αρτηρία, το στέλεχος ή τους κλάδους της κοιλιακής αρτηρίας θεωρείται μη εξαιρέσιμος. Η διήθηση ενός μικρού τμήματος της ηπατικής αρτηρίας που μπορεί να αφαιρεθεί και να ανακατασκευαστεί δεν αποτελεί πλέον απόλυτη αντένδειξη της θεραπευτικής χειρουργικής επέμβασης.
• Η πλήρης θρόμβωση της πυλαίας φλέβας αποτελεί απόλυτη αντένδειξη θεραπευτικής επέμβασης. Η διήθηση της πυλαίας φλέβας έως και 50% δεν αποτελεί πλέον αντένδειξη θεραπευτικής εκτομής καθώς μπορεί να γίνει τμηματική αφαίρεση του διηθημένου τμήματος και αποκατάσταση της συνέχειας του αγγείου με μόσχευμα.

• Οι απομακρυσμένες μεταστάσεις καθιστούν τον όγκο μη εξαιρέσιμο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η επιλογή των ασθενών για χειρουργική επέμβαση θα πρέπει να βασίζεται στην πιθανότητα ίασης όπως αυτή ορίζεται από την πλήρη, και σε υγιή όρια, αφαίρεση του κακοήθους νεοπλάσματος.

Σημαντικοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την ιατρική απόφαση αποτελούν οι συνοδές παθήσεις του ασθενούς και η φυσική του κατάσταση.

Οι χειρουργικές επεμβάσεις για τον καρκίνο του παγκρέατος διακρίνονται στις:
1. Κλασική παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή (Whipple) για τους όγκους της κεφαλής του παγκρέατος, του φύματος του Vater και της περιλυκηθικής περιοχής.
2. Περιφερική παγκρεατεκτομή για τα νεοπλάσματα της ουράς και του σώματος.
3. Ολική παγκρεατεκτομή σε περιπτώσεις πολυεστιακών ή λίαν ευμεγέθων όγκων.
4. Λιγότερο εκτεταμένες επεμβάσεις όπως πχ η εκπυρήνιση, διενεργούνται σε μικρού μεγέθους και χαμηλής κακοήθειας νευροενδοκρινικούς κατά βάση όγκους. Τροποποιήσεις των παραπάνω επεμβάσεων αποτελούν η παγκρεατοδωδεκαδακτυλεκτομή με διατήρηση του πυλωρού και η παγκρεατεκτομή με διατήρηση του δωδεκαδακτύλου ή του σπληνός. Σημαντικότατοι παράγοντες που παίζουν ρόλο τόσο στην συνολική επιβίωση του ασθενούς όσο και στον έλεγχο της τοπική υποτροπής, αποτελούν ο ριζικός λεμφαδενικός καθαρισμός, και η απουσία μικροδιηθήσεως του περινευριδιακού αλλά και του περιαγγειακού ιστού της περιοχής.

Οι ασθενείς που αντιμετωπίζονται από εξειδικευμένους ογκολογικούς χειρουργούς εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά ίασης και επιβίωσης, μικρότερη νοσηρότητα και χαμηλότερο ποσοστό θνητότητας.

Πρόσφατες Δημοσιεύσεις

Αρχείο

Διεύθυνση

Καρνεάδου 45, Κολωνάκι, Αθήνα
Τηλ.: (++30) 213 0067602
Κιν.: (++30) 6946 790321

Που Χειρουργούμε